> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://doc.dastra.eu/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://doc.dastra.eu/nl/gdpr/concepts/privacy-by-design.md).

# Privacy by design en by default

Ontdek wat privacy by design en privacy by default betekenen en hoe u ze in Dastra toepast.

## Inleiding

De principes van privacy by design en privacy by default vormen de kern van de AVG, vastgelegd in [artikel 25](https://gdpr-info.eu/art-25-gdpr/). Ze zorgen ervoor dat de bescherming van persoonsgegevens al in de ontwerpfase van een project wordt geïntegreerd en dat standaard alleen de persoonsgegevens worden verwerkt die voor elk doeleinde nodig zijn.

> Doel: risico's voorkomen voordat ze zich voordoen en in elke fase van de levenscyclus van de gegevens kunnen aantonen dat u de regels naleeft.

***

## Belangrijkste definities

### Privacy by design

De verwerkingsverantwoordelijke anticipeert op de gegevensbescherming al in de ontwerpfase van een product, een dienst of een verwerkingsactiviteit. Er wordt vooraf gehandeld, vóór elke gegevensverzameling of ingebruikname.

### Privacy by default

Standaard worden alleen de gegevens verwerkt die voor elk doeleinde nodig zijn. Ze mogen niet zonder tussenkomst van de betrokkene toegankelijk worden gemaakt voor een onbepaald aantal personen, dus opties voor delen of zichtbaarheid zijn standaard uitgeschakeld.

### Minimale gegevensverwerking

Verwerk alleen gegevens die toereikend, ter zake dienend en beperkt zijn tot het doeleinde.

### Integriteit en vertrouwelijkheid

Beperk de toegang, waarborg de vertrouwelijkheid, de integriteit en de beschikbaarheid van de gegevens en registreer alle handelingen in een logboek.

### Opslagbeperking

Plan al in de ontwerpfase het wissen, anonimiseren of archiveren van de gegevens aan het einde van hun nuttige levensduur.

***

## Privacy by design uitvoeren

De aanpak moet doorlopend zijn en geïntegreerd in de levenscyclus van de verwerking:

### Belangrijkste stappen

1. Het project identificeren
   * Elke nieuwe verwerking, elk nieuw hulpmiddel of elke wijziging van een proces.
   * De functionaris voor gegevensbescherming (FG) al in de studiefase waarschuwen.
2. De gevolgen beoordelen
   * De gegevens en doeleinden in kaart brengen.
   * De risico's voor de rechten en vrijheden van personen identificeren.
   * Zo nodig een DPIA uitvoeren.
3. Passende maatregelen ontwerpen
   * Minimalisering, compartimentering, versleuteling, pseudonimisering, logboekregistratie.
   * Bewaartermijnen, rollen en toegangsrechten vastleggen.
   * Mechanismen plannen voor de uitoefening van rechten.
4. De naleving documenteren
   * De maatregelen opnemen in het verwerkingsregister.
   * Het bewijsmateriaal bewaren in de sectie **Documentatie** van de verwerkingsactiviteit.
   * Beslissingen rechtvaardigen (evenredigheid, technologiekeuzes enzovoort).
5. Opvolgen en verbeteren
   * Verwerkingsactiviteiten regelmatig auditen.
   * Registers en actieplannen bijwerken.

***

## Typische maatregelen om te integreren

| Doel                       | Technische of organisatorische maatregel                        |
| -------------------------- | --------------------------------------------------------------- |
| Gegevens minimaliseren     | Selectieve verzameling, maskering, automatisch wissen           |
| Gegevensstromen beveiligen | Versleuteling, TLS, sterke authenticatie, toegangsbeheer        |
| Rechten waarborgen         | Portaal voor het beheer van rechten (DSR), bezwaarprocedures    |
| Transparantie waarborgen   | Privacyverklaringen, toegangslogboeken, duidelijke documentatie |
| Traceerbaarheid waarborgen | Verwerkingslogboeken, regelmatige audits                        |
| De bewaring beheersen      | Opschoning, anonimisering, beveiligde tussentijdse archivering  |

***

## Verband met verantwoordingsplicht

Privacy by design vloeit rechtstreeks voort uit het [beginsel van verantwoording (artikel 5 van de AVG)](https://gdpr-info.eu/art-5-gdpr/). De verwerkingsverantwoordelijke moet op elk moment kunnen aantonen dat hij de regels naleeft.

> Dit betekent: *"Het volstaat niet om te voldoen aan de regels: u moet het kunnen bewijzen."*

***

## Privacy by design in Dastra

Dastra ondersteunt de praktische uitvoering van privacy by design en privacy by default met zijn geïntegreerde modules:

### 1. Risico's identificeren

Gebruik voor elk nieuw project de vragenlijsten voor aanvragen tot aanmaak in het menu **Privacy by design**.

***

### 2. Risico's beoordelen en documenteren

Voer voor elke verwerkingsactiviteit DPIA's of risicobeoordelingen uit.

***

### 3. Nalevingsacties plannen

Wijs herstelacties toe en volg de voortgang en de deadlines ervan.

***

### 4. Documenteren in het register

Neem beveiligings- en governancemaatregelen op in de formulieren van uw verwerkingsactiviteiten, met bewijsmateriaal en logboekregistratie.

***

## Uitbreiding: privacy by design en verantwoorde AI

Privacy by design is ook van toepassing op de governance van AI-systemen (AI-verordening). Dastra koppelt uw AI-systemen aan de betrokken verwerkingsactiviteiten, beoordeelt de naleving en documenteert de maatregelen voor risicobeheersing.

***

{% hint style="success" %}
**Goede praktijk:** anticipeer op de naleving al in de ontwerpfase: betrek de FG, documenteer beslissingen, beoordeel risico's en integreer standaard waarborgen voor de privacy. Dastra helpt u om deze aanpak te structureren en aan te tonen.
{% endhint %}

***

## Meer informatie

{% content-ref url="/pages/2PSV0Xf5CbeHjMHM5Ssb" %}
[Beveiligingsmaatregelen](/nl/gdpr/concepts/security.md)
{% endcontent-ref %}

{% content-ref url="/pages/aOl4S8gPGYR3SM6BO8li" %}
[Register van verwerkingsactiviteiten (ROPA)](/nl/gdpr/concepts/ropa.md)
{% endcontent-ref %}


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the following URL with the `ask` and `goal` query parameters:

```
GET https://doc.dastra.eu/nl/gdpr/concepts/privacy-by-design.md?ask=<question>&goal=<user_goal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is what the user is ultimately trying to achieve, the reason they need the answer. Sharing it helps GitBook give you a better, more relevant answer. A goal is most helpful when it describes the outcome the user wants rather than restating the question. For example, with `ask=how do I create an API token`, a goal like `automate deployments from our CI pipeline` lets GitBook tailor the answer to that use case.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.