> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://doc.dastra.eu/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://doc.dastra.eu/nl/gdpr/introduction.md).

# Inleiding tot privacy

Inleiding tot de bescherming van persoonsgegevens: de AVG, de AI-verordening, vergelijkbare wetten in de wereld en de verplichtingen van organisaties.

**Privacy**, ofwel de bescherming van persoonsgegevens, verwijst naar de regels, beginselen en praktijken die het privéleven waarborgen en personen controle geven over hun persoonsgegevens.\
Ze staat vandaag centraal in de digitale transformatie, de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie en verantwoord databeheer.

***

## Het Europese kader: van de AVG tot de AI-verordening

De **algemene verordening gegevensbescherming (AVG)**, van toepassing sinds **25 mei 2018**, is de hoeksteen van de gegevensbescherming in de Europese Unie.\
Ze regelt de verwerking van persoonsgegevens van personen die zich in de Europese Unie bevinden. Ze geldt ook voor organisaties die buiten de EU zijn gevestigd wanneer ze goederen of diensten aanbieden aan deze personen of hun gedrag volgen.

> [Officiële tekst van de AVG op EUR-Lex](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=celex%3A32016R0679)

De AVG heeft het volgende ingevoerd:

* een logica van **proactieve verantwoordingsplicht**;
* de verplichting om **de naleving te documenteren**;
* **sterkere rechten** voor personen (inzage, rectificatie, wissing, overdraagbaarheid);
* **afschrikkende sancties**, tot 20 miljoen euro of 4% van de totale wereldwijde jaaromzet, naargelang welk bedrag het hoogst is.

Het doel is tweeledig:

1. **De controle over persoonsgegevens teruggeven** aan de Europese burgers.
2. **De beschermingsregels harmoniseren** om het economische verkeer op de interne markt te vergemakkelijken.

***

## Een geïntegreerde benadering van datagovernance

Sinds 2018 is het Europese kader uitgegroeid tot een **geheel van regels over gegevens**:

| Tekst                            | Hoofddoel                                                                      | Datum van toepassing                             |
| -------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------ | ------------------------------------------------ |
| **AVG**                          | Bescherming van persoonsgegevens                                               | 2018                                             |
| **Data Governance Act (DGA)**    | Het veilig delen van openbare en particuliere gegevens vergemakkelijken        | 2023                                             |
| **Data Act**                     | Overdraagbaarheid en eerlijke toegang tot industriële gegevens waarborgen      | 2025                                             |
| **AI-verordening (AI Act)**      | De ontwikkeling, het in gebruik nemen en het gebruik van AI-systemen reguleren | Vanaf 2025, gefaseerd                            |
| **NIS 2 / Cyber Resilience Act** | De beveiliging van informatiesystemen en digitale producten versterken         | NIS 2: 2024; Cyber Resilience Act: 2026 tot 2027 |

***

## De AI-verordening: kunstmatige intelligentie reguleren

De **Europese verordening over kunstmatige intelligentie (AI Act)**, aangenomen in 2024, vormt het eerste wereldwijde wettelijke kader voor AI. Ze is in augustus 2024 in werking getreden en de verplichtingen ervan gelden gefaseerd.\
Ze verplicht u om AI-systemen naargelang hun risiconiveau te **documenteren, te beoordelen en op te volgen**. De precieze verplichtingen hangen af van de rol van de organisatie (aanbieder of gebruiksverantwoordelijke) en van het risiconiveau van het systeem.

Om zich voor te bereiden moeten organisaties in de praktijk:

* **hun AI-systemen inventariseren** in een intern register;
* **hun risiconiveau bepalen** (minimaal, beperkt, hoog, verboden);
* **het doel, de trainingsgegevens en de controles documenteren**;
* **regelmatig audits uitvoeren**;
* **gebruikers informeren** en transparantie waarborgen.

Dastra bevat een register van AI-systemen dat deze behoeften ondersteunt. Zie [AI-systemen](https://doc.dastra.eu/nl/features/ai-systems.md).

***

## Een wereldwijde beweging

Gegevensbescherming reikt nu verder dan de Europese Unie.\
Veel landen hebben wetten aangenomen die dicht bij de AVG aansluiten:

| Regio               | Belangrijkste tekst                                                                                                                  |
| ------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| Canada              | *Personal Information Protection and Electronic Documents Act* (PIPEDA) en Wet 25 van Quebec                                         |
| Verenigde Staten    | *California Consumer Privacy Act* (CCPA), gewijzigd door de *California Privacy Rights Act* (CPRA), *Colorado Privacy Act* enzovoort |
| Verenigd Koninkrijk | *UK GDPR* en *Data Protection Act 2018*                                                                                              |
| Brazilië            | *Lei Geral de Proteção de Dados* (LGPD)                                                                                              |
| Japan               | *Act on the Protection of Personal Information* (APPI)                                                                               |
| Singapore           | *Personal Data Protection Act* (PDPA)                                                                                                |

Deze wetten delen gemeenschappelijke beginselen: transparantie, beveiliging, minimalisatie en verantwoordingsplicht.

***

## Verplichtingen van organisaties

In de praktijk verplichten de AVG en aanverwante teksten organisaties om:

* **een functionaris voor gegevensbescherming (FG) aan te stellen** in de gevallen die artikel 37 vermeldt;
* **een register van verwerkingsactiviteiten bij te houden** (artikel 30);
* **technische en organisatorische maatregelen te nemen** om de beveiliging te waarborgen (artikel 32);
* **een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) uit te voeren** voor verwerking die waarschijnlijk een hoog risico inhoudt (artikel 35);
* **inbreuken op persoonsgegevens te melden** aan de toezichthoudende autoriteit en, wanneer het risico hoog is, aan de betrokkenen (artikelen 33 en 34);
* **AI-systemen en hun risico's te documenteren** (AI-verordening);
* **teams bewust te maken en op te leiden**.

Een proactieve aanpak van de naleving helpt u die naleving aan te tonen aan klanten, partners en autoriteiten.

***

## Ga verder

Ga verder met de belangrijkste concepten van de AVG:

{% content-ref url="/pages/gXNVizCmRdwO7YCgw0Aw" %}
[Belangrijkste concepten van de AVG](https://doc.dastra.eu/nl/gdpr/concepts.md)
{% endcontent-ref %}


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the following URL with the `ask` and `goal` query parameters:

```
GET https://doc.dastra.eu/nl/gdpr/introduction.md?ask=<question>&goal=<user_goal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is what the user is ultimately trying to achieve, the reason they need the answer. Sharing it helps GitBook give you a better, more relevant answer. A goal is most helpful when it describes the outcome the user wants rather than restating the question. For example, with `ask=how do I create an API token`, a goal like `automate deployments from our CI pipeline` lets GitBook tailor the answer to that use case.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.
