> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://doc.dastra.eu/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://doc.dastra.eu/nl/gdpr/concepts/dpia.md).

# Gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA)

Ontdek wat een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) is.

## Definitie

De **gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA)**, waarin [artikel 35 van de AVG](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj#d1e3546-1-1) voorziet, is een **nalevingsmechanisme** dat tot doel heeft om:

* **de risico's te identificeren en te minimaliseren** van inbreuken op de rechten en vrijheden van personen,
* **de naleving van de AVG aan te tonen**,
* en **privacy al in de ontwerpfase te integreren** (*Privacy by design*).

> De DPIA richt zich op **de risico's voor personen**, niet op de risico's voor de organisatie.

U kunt voor dezelfde aanpak ook de term privacy impact assessment (PIA) tegenkomen.

***

## De drie onderdelen van een DPIA

Een DPIA is opgebouwd uit drie hoofdstappen:

1. **Beschrijving van de verwerking** → doelstellingen, context, stakeholders, technologieën, betrokken gegevens.
2. **Beoordeling van de noodzaak en evenredigheid** → analyse van de juridische naleving: doeleinden, rechtsgronden, rechten van personen, bewaartermijnen enzovoort.
3. **Risicoanalyse en beveiligingsmaatregelen** → identificatie van de privacyrisico's en bepaling van de beheersmaatregelen (technisch en organisatorisch).

> De DPIA is tegelijk **juridisch**, **technisch** en **organisatorisch**: ze betrekt het hele projectteam.

***

## Doel van de DPIA

Dankzij de DPIA kan een organisatie:

* **naleving aantonen** (verantwoordingsplicht),
* **risico's en nalevingskosten voorzien**,
* **keuzes en ontwerpbeslissingen documenteren**,
* **vertrouwen opbouwen** bij gebruikers, klanten of werknemers.

***

## Wanneer een DPIA verplicht is

Een DPIA is **verplicht** wanneer een verwerking **waarschijnlijk een hoog risico** inhoudt voor de rechten en vrijheden van personen.

### Voorbeelden van verwerkingsactiviteiten waarvoor dit geldt

* Intelligent videotoezicht,
* Geautomatiseerde profielscores,
* Grootschalige verzameling van gezondheidsgegevens,
* Gebruik van biometrie of AI op persoonsgegevens.

{% hint style="info" %}
In de regel vraagt een verwerking die aan ten minste **2 van de volgende criteria** voldoet (Europees Comité voor gegevensbescherming, EDPB) om een DPIA:

* Evaluatie of scoring,
* Geautomatiseerde besluitvorming met rechtsgevolgen of soortgelijke gevolgen,
* Systematische monitoring,
* Gevoelige gegevens,
* Grote schaal,
* Kruisen van gegevens,
* Kwetsbare personen,
* Innovatief gebruik (AI, IoT, big data),
* Blokkering van een recht of dienst.

Bij bijzonder gevoelige verwerkingen kan één criterium volstaan. Toezichthoudende autoriteiten publiceren ook lijsten van verwerkingen waarvoor een DPIA vereist is: zie de [DPIA-richtsnoeren per land](https://doc.dastra.eu/nl/other/dpia-by-country.md).
{% endhint %}

***

## Timing en updates

De DPIA moet **vóór de uitvoering van de verwerking** worden uitgevoerd, bij voorkeur al in de ontwerpfase. Ze is een concrete toepassing van het principe **Privacy by Design**.

Ze moet ook worden:

* **regelmatig herzien**,
* **herzien bij elke belangrijke wijziging** van de verwerking of van het risiconiveau ervan (artikel 35, lid 11),
* **gekoppeld aan uw register** in Dastra voor continue opvolging.

<figure><img src="https://996651476-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2F1i0NSpf8ID0PXTpIyycA%2Fuploads%2Fgit-blob-be577c50a43246c5ab62e8f1f5f37d0519466afb%2Fdpia-iterative-process.svg?alt=media" alt="Iteratieve DPIA-cyclus in zeven stappen: beschrijving van de verwerking, beoordeling van noodzaak en evenredigheid, maatregelen om naleving aan te tonen, beoordeling van de risico&#x27;s voor rechten en vrijheden, maatregelen om de risico&#x27;s aan te pakken, documentatie, opvolging en herziening"><figcaption><p>Een iteratief proces</p></figcaption></figure>

> De DPIA is een **iteratief proces**: ze begeleidt de hele levenscyclus van de verwerkingsactiviteit.

***

## Een DPIA uitvoeren

### 1. De noodzaak en evenredigheid van de verwerking beoordelen

Stel uzelf de juiste vragen:

* Zijn de **doeleinden** bepaald, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigd?
* Is de **rechtsgrond** duidelijk?
* Zijn de gegevens **geminimaliseerd**, juist en actueel?
* Zijn de **bewaartermijnen** beperkt?
* Zijn de **betrokkenen** goed geïnformeerd?

### 2. De bescherming van de rechten van personen nagaan

* Transparante informatie, duidelijke toestemming, recht op inzage, wissing en bezwaar.
* Contracten met verwerkers.
* Waarborgen voor internationale doorgiften.
* Corrigerende maatregelen die zijn voorzien bij een datalek.

### 3. De privacyrisico's analyseren

Voor elke **gevreesde gebeurtenis**:

* Identificeer de **mogelijke gevolgen** voor personen (inbreuk op de privacy, discriminatie, reputatieschade enzovoort).
* Schat de **ernst** en de **waarschijnlijkheid** van het risico in.
* Bepaal de **bestaande of geplande beschermingsmaatregelen**.
* Beoordeel het **restrisico** en stel zo nodig **aanvullende maatregelen** voor.

{% hint style="success" %}
Einddoel: een **aanvaardbaar niveau van restrisico** bereiken, gedocumenteerd en gemotiveerd.
{% endhint %}

***

## Stakeholders die u moet betrekken

| Stakeholder                      | Rol in de DPIA                                                           |
| -------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------ |
| **Verwerkingsverantwoordelijke** | Draagt de verantwoordelijkheid voor de DPIA en leidt de uitvoering ervan |
| **FG**                           | Adviseert over de DPIA en volgt de uitvoering ervan op                   |
| **CISO / IT-afdeling**           | Levert technische expertise en beveiligingsmaatregelen                   |
| **Business teams**               | Leveren de operationele details van de verwerking                        |
| **Verwerkers**                   | Geven de voor de beoordeling nodige informatie door                      |
| **Betrokkenen**                  | Kunnen in bepaalde gevallen worden geraadpleegd of vertegenwoordigd      |

> De DPIA is een samenwerkingsproces: juridische, technische en operationele teams zijn er allemaal bij betrokken.

***

## DPIA en artificiële intelligentie

De **AI Act** voert een specifieke verplichting in om **AI-systemen met een hoog risico te documenteren en te beoordelen**. Organisaties moeten het volgende opnemen:

* De herkomst van de trainingsgegevens,
* Robuustheidstests en beoordelingen van vooroordelen,
* Geplande controles voor menselijk toezicht,
* Transparantiemaatregelen.

Voor AI-systemen biedt Dastra een specifieke impactanalyse in de module **AI-wet**, onder **Impactanalyses**, die zowel de AVG als de AI Act dekt.

***

## Best practices met Dastra

* Bepaal of een DPIA nodig is in de sectie **Impactanalyse** van de verwerkingsactiviteit, die de 9 EDPB-criteria evalueert,
* Start de DPIA vanuit een **vragenlijstsjabloon** uit de bibliotheek,
* Exporteer het DPIA-rapport als **PDF** voor audits,
* Plan de volgende herziening met de **regelmatige beoordelingen** van de verwerkingsactiviteit.

{% hint style="success" %}
Dastra begeleidt u stap voor stap door de DPIA met een interactief vragenlijstsjabloon.
{% endhint %}

***

## Meer informatie

{% content-ref url="/pages/I4K8XUrYzVSiAr10TZ7b" %}
[Impactanalyse](https://doc.dastra.eu/nl/features/ropa/activity/impact-analysis.md)
{% endcontent-ref %}

{% content-ref url="/pages/ZPhUIKgaAJIV4n31198m" %}
[PIA / DPIA](https://doc.dastra.eu/nl/features/questionnaires/types/dpia.md)
{% endcontent-ref %}


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the following URL with the `ask` and `goal` query parameters:

```
GET https://doc.dastra.eu/nl/gdpr/concepts/dpia.md?ask=<question>&goal=<user_goal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is what the user is ultimately trying to achieve, the reason they need the answer. Sharing it helps GitBook give you a better, more relevant answer. A goal is most helpful when it describes the outcome the user wants rather than restating the question. For example, with `ask=how do I create an API token`, a goal like `automate deployments from our CI pipeline` lets GitBook tailor the answer to that use case.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.
