> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://doc.dastra.eu/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://doc.dastra.eu/nl/features/settings/roles.md).

# Rollen en machtigingen

Elke organisatie is anders: maak aangepaste rollen aan en stem hun machtigingen module per module af.

## Algemene werking

Elke gebruiker kan aan 1 of meer rollen worden gekoppeld. De rollen zijn zelf gekoppeld aan een lijst met machtigingen (bijvoorbeeld: schrijven in het register, een vragenlijst aanmaken...). Er zijn twee manieren om de rollen van gebruikers te beheren.

* Als u eigenaar bent, klikt u op het tandwielpictogram in de bovenbalk (**Organisatie-instellingen**) en daarna op **Gebruikers**. Het directe adres is <https://app.dastra.eu/general-settings/users>.
* Als u de rol van beheerder van de werkruimte hebt, opent u **Instellingen voor werkruimte** > **Gebruikers** om de rollen en machtigingen te beheren van de gebruikers die tot uw werkruimte behoren.

De standaardrollen (**Administrator**, **Bijdrager**, **Lezer**) worden beschreven in [Rollen en machtigingen beheren](https://doc.dastra.eu/nl/getting-started/setup/roles.md). Deze pagina legt uit hoe u uw eigen rollen aanmaakt.

{% hint style="info" %}
Een rol volstaat niet altijd om een item te zien: ook de toegang tot **organisatorische eenheden** en de **teams** van de gebruiker tellen mee. Zie [Waarom ziet een gebruiker een verwerkingsactiviteit niet?](https://doc.dastra.eu/nl/getting-started/setup/visibility.md)
{% endhint %}

## Uw eigen rollen aanmaken

De pagina **Rollen en machtigingen** is voorbehouden aan de eigenaren van de organisatie. Ze verschijnt wanneer uw abonnement geavanceerde personalisatie bevat. Klik om ze te openen op het tandwielpictogram in de bovenbalk (**Organisatie-instellingen**) en daarna op **Rollen en machtigingen** in het linkermenu. Het directe adres is <https://app.dastra.eu/general-settings/roles>.

Klik op **Nieuwe rol** om een aangepaste rol aan te maken.

<figure><img src="https://996651476-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2F1i0NSpf8ID0PXTpIyycA%2Fuploads%2Fgit-blob-58f39896ec38b057be03a1688af887a14e76bcdf%2Fsettings-roles-1.png?alt=media" alt="De lijst met rollen, met de drie standaardrollen en de knop Nieuwe rol"><figcaption><p>De lijst met rollen</p></figcaption></figure>

Vul de naam van de rol in en vink daarna de vakjes aan die bij de machtigingen van elke module passen.

<figure><img src="https://996651476-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2F1i0NSpf8ID0PXTpIyycA%2Fuploads%2Fgit-blob-9eb1ae507f394016f6cc065a6e346f1c5c741d51%2Fsettings-roles-2.png?alt=media" alt="Het paneel voor het bewerken van een rol, met de machtigingen van de module Taken"><figcaption><p>Een rol voor taakbeheer aanmaken</p></figcaption></figure>

* **Read/Write own elements**: gebruikers kunnen alleen de items bekijken en bewerken die aan hen zijn toegewezen in de module.
* **Lezing**: gebruikers kunnen alle items van de module bekijken.
* **Schrijven**: gebruikers kunnen alle bestaande items van de module wijzigen. In modules met de machtiging **Create** geeft **Schrijven** niet het recht om nieuwe items aan te maken.
* **Create**: gebruikers kunnen nieuwe items aanmaken in de module. Deze machtiging staat los van de machtiging **Schrijven**.
* **Exporteren**: gebruikers kunnen alle items van de module exporteren.
* **Importeren**: gebruikers kunnen items in de module importeren.
* **Kennisgeving**: gebruikers ontvangen meldingen voor alle items van de module.

{% hint style="info" %}
U kunt voor dezelfde rol in een module niet tegelijk **Read/Write own elements** en de machtigingen op alle items selecteren, behalve de machtiging **Create**. Gebruikers hebben ofwel alleen toegang tot hun eigen items, ofwel tot alle items; met de machtiging **Create** kunnen ze bovendien nieuwe items aanmaken.
{% endhint %}

Zodra u uw aangepaste rol hebt aangemaakt, kunt u ze toewijzen aan elke gebruiker van een werkruimte binnen uw organisatie.

### De machtiging Create

De volgende modules bieden een machtiging **Create** die los staat van de machtiging **Schrijven**:

* Taakbeheer
* Registers van gegevensverwerkingen
* Verzoeken van betrokkenen
* Datalekken
* Gegevens in kaart brengen en repositories
* Contractbeheer
* Beheer van AI-systemen

In deze modules kunt u **Create** samen met **Lezing** of met **Read/Write own elements** aanvinken. Een rol die **Read/Write own elements** en **Create** combineert, laat de gebruiker nieuwe items aanmaken en alleen de aan hem toegewezen items bewerken. Vink voor een rol die bestaande items bewerkt zonder nieuwe aan te maken **Schrijven** aan zonder **Create** aan te vinken.

De standaardrollen **Administrator** en **Bijdrager** bevatten in deze modules de machtiging **Create**.

<figure><img src="https://996651476-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2F1i0NSpf8ID0PXTpIyycA%2Fuploads%2Fgit-blob-4e3f7b9cd4cfa6f67ede3c62391fb2fe7ea9b869%2Fsettings-roles-create-permission.png?alt=media" alt="De machtiging Create aangevinkt samen met de machtiging Read/Write own elements in de module Datalekken"><figcaption><p>De machtiging Create gecombineerd met het bewerken van eigen items</p></figcaption></figure>

## Een bestaande rol klonen

Kloon een bestaande rol om een rol aan te maken op basis van een bestaande configuratie:

1. Klik in de lijst met rollen op het menu met drie puntjes op de rij van de rol die u wilt dupliceren.
2. Klik op **Klonen**.

Dastra maakt een nieuwe rol aan met alle machtigingen van de bronrol. De naam is de naam van de bronrol gevolgd door een nummer, bijvoorbeeld "Bijdrager (2)". Het bewerkingspaneel opent: geef de rol een nieuwe naam en pas de machtigingen aan.

De standaardrollen kunnen niet worden bewerkt: door ze te klonen start u vanuit hun machtigingen. Klonen is ook nuttig om varianten van een rol aan te maken, bijvoorbeeld een rol "DPO-bijdrager" die lichtjes afwijkt van de rol "Bijdrager".


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the following URL with the `ask` and `goal` query parameters:

```
GET https://doc.dastra.eu/nl/features/settings/roles.md?ask=<question>&goal=<user_goal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is what the user is ultimately trying to achieve, the reason they need the answer. Sharing it helps GitBook give you a better, more relevant answer. A goal is most helpful when it describes the outcome the user wants rather than restating the question. For example, with `ask=how do I create an API token`, a goal like `automate deployments from our CI pipeline` lets GitBook tailor the answer to that use case.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.
