> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://doc.dastra.eu/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://doc.dastra.eu/nl/features/ai-systems/fria.md).

# Beoordeling van de gevolgen voor de grondrechten (FRIA)

Voer de beoordeling van de gevolgen voor de grondrechten (FRIA) uit die artikel 27 van de AI-verordening vereist, vanuit het dossier van een hoogrisico-AI-systeem.

Deze pagina legt uit wie een beoordeling van de gevolgen voor de grondrechten (FRIA) moet uitvoeren en hoe u dat in Dastra doet. Ze is bedoeld voor gebruiksverantwoordelijken van hoogrisico-AI-systemen.

## Regelgevend kader

Artikel 27 van de Europese AI-verordening (**AI Act**) vereist een beoordeling van de gevolgen voor de grondrechten vóór het eerste gebruik van bepaalde hoogrisico-AI-systemen. De verplichting geldt niet voor elk hoogrisicosysteem.

Ze is van toepassing op de hoogrisicosystemen als bedoeld in artikel 6, lid 2, behalve die van bijlage III, punt 2 (kritieke infrastructuur). Ze betreft:

* gebruiksverantwoordelijken die onder het publiekrecht vallen;
* private entiteiten die openbare diensten verlenen;
* gebruiksverantwoordelijken van de hoogrisicosystemen van bijlage III, punten 5(b) en 5(c): de beoordeling van de kredietwaardigheid van personen, en de risicobeoordeling en prijsstelling voor levens- en ziektekostenverzekeringen.

De gebruiksverantwoordelijke voert de beoordeling uit vóór de ingebruikname van het systeem. In vergelijkbare gevallen mag de gebruiksverantwoordelijke zich baseren op een beoordeling die al is uitgevoerd, of op de impactbeoordelingen die de aanbieder verstrekt. Zodra de beoordeling klaar is, meldt de gebruiksverantwoordelijke de resultaten ervan aan de markttoezichtautoriteit (artikel 27, lid 3).

De beoordeling staat los van een DPIA onder de AVG, maar vult die aan: wanneer een DPIA al een deel van de verplichtingen dekt, komt de beoordeling van de gevolgen voor de grondrechten daar bovenop (artikel 27, lid 4).

## Doel van de beoordeling

De beoordeling beschrijft, voor het betrokken systeem:

* de processen van de gebruiksverantwoordelijke waarin het systeem wordt gebruikt;
* de beoogde periode en frequentie van gebruik;
* de categorieën van personen die waarschijnlijk worden getroffen;
* de specifieke risico's op schade aan hun rechten, bijvoorbeeld op privacy, non-discriminatie, vrijheid van meningsuiting, het vermoeden van onschuld, waardigheid of rechten van werknemers;
* de maatregelen voor menselijk toezicht;
* de maatregelen die moeten worden genomen als die risico's zich voordoen, met inbegrip van interne governance en klachtenmechanismen.

## Wanneer Dastra de beoordeling aanbiedt

Het vak **Impactbeoordeling van een IA-systeem op de fundamentele rechten** verschijnt in de stap **Classificatie** van het dossier wanneer:

* de stap **Verantwoordelijkheid** de rol van gebruiksverantwoordelijke aangeeft;
* het risiconiveau **Hoog risico** is;
* uw abonnement de module **Vragenlijsten** bevat en u schrijftoegang hebt tot vragenlijsten.

Als het risiconiveau **Onaanvaardbaar** is, waarschuwt het vak dat artikel 5 van de AI-verordening het gebruik ervan verbiedt.

<figure><img src="https://996651476-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2F1i0NSpf8ID0PXTpIyycA%2Fuploads%2Fgit-blob-44b0a8464470b6b58a8ba28ecd89d7181f563fda%2Fai-systems-fria-1.png?alt=media" alt="Stap Classificatie van een hoogrisicosysteem met het vak voor de impactbeoordeling en de knop Een impactbeoordeling uitvoeren"><figcaption><p>Het vak dat wordt getoond aan een gebruiksverantwoordelijke van een hoogrisicosysteem</p></figcaption></figure>

## De beoordeling uitvoeren

1. Klik in het vak op **Een impactbeoordeling uitvoeren**.
2. Het venster **Een sjabloon voor een vragenlijst kiezen** toont de sjablonen van het type **AI system impact assessment** die in uw werkruimte zijn geïnstalleerd. Klik op een sjabloon om het te plannen.
3. Kies in het venster **Een vragenlijst plannen** hoe de respondenten antwoorden. Zie [Een audit of PIA plannen](https://doc.dastra.eu/nl/features/questionnaires/schedule.md).

<figure><img src="https://996651476-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2F1i0NSpf8ID0PXTpIyycA%2Fuploads%2Fgit-blob-f5e16c38768b72a34f20a3b6fdfbdfee1e9cf4f9%2Fai-systems-fria-2.png?alt=media" alt="Venster Een sjabloon voor een vragenlijst kiezen met de sjablonen AI system impact assessment"><figcaption><p>De sjablonen AI system impact assessment</p></figcaption></figure>

Als het venster geen sjabloon toont, installeert u er een:

1. Klik in het venster op **Maak een sjabloon**. De module Vragenlijsten opent in een nieuw tabblad.
2. Kies **Geautomatiseerde audit**.
3. Filter in de bibliotheek **Soorten** op **AI system impact assessment** en klik daarna op het sjabloon dat u wilt installeren. Zie [Geautomatiseerde vragenlijstsjablonen](https://doc.dastra.eu/nl/features/questionnaires/templates.md#geautomatiseerde-vragenlijstsjablonen).
4. Ga terug naar het dossier en klik opnieuw op **Een impactbeoordeling uitvoeren**.

{% hint style="info" %}
Het venster biedt alleen sjablonen van het type **AI system impact assessment** aan. Een sjabloon van het type **Gegegevensefffectbeoordeling (Data Protection Impact Assessement)**, zelfs een dat voor AI is ontworpen, verschijnt er niet.
{% endhint %}

## De voltooide beoordelingen terugvinden

Klik op **AI-wet** in de zijbalk en daarna op **Impactanalyses**. Deze pagina toont de module Vragenlijsten, beperkt tot het type **AI system impact assessment**. Ze verschijnt als uw abonnement de module Vragenlijsten bevat en u toegang hebt tot vragenlijsten.

<figure><img src="https://996651476-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2F1i0NSpf8ID0PXTpIyycA%2Fuploads%2Fgit-blob-ae479838b6dc117db24af81c72bc39ebf72244ad%2Fai-systems-fria-3.png?alt=media" alt="Pagina Impactanalyses van de module AI-systemen"><figcaption><p>De pagina Impactanalyses</p></figcaption></figure>


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the following URL with the `ask` and `goal` query parameters:

```
GET https://doc.dastra.eu/nl/features/ai-systems/fria.md?ask=<question>&goal=<user_goal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is what the user is ultimately trying to achieve, the reason they need the answer. Sharing it helps GitBook give you a better, more relevant answer. A goal is most helpful when it describes the outcome the user wants rather than restating the question. For example, with `ask=how do I create an API token`, a goal like `automate deployments from our CI pipeline` lets GitBook tailor the answer to that use case.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.
